(タバコ) zn. tabak v. ¶ 煙草を呑む rooken. ¶ 煙草呑み rooker. ¶ 煙草に醉ふ misselijk zijn van het rooken. ¶ 煙草屋 sigarenwinkel. ¶ 煙草を呑む可からず ‘‘niet rooken’’; ‘‘verboden te rooken’’.

(koppelwerkwoord, beleefde vorm) [tegenwoordige tijd] です desu ben; is; zijn. [verleden tijd] でした deshita was; waren; geweest. [dubitatief] でしょう deshō dat zal wel; zal wel zo zijn. [voortzettende vorm] でして deshite en; doordat. ¶ 私は日本人です。 Ik ben een Japanner. ¶ 以前はタバコを吸い、かなりのヘビースモーカーでした。 Izen wa tabako wo sui, kanari no hebīsumōkā deshita. Voorheen rookte ik en was ik een nogal zware roker. ¶ ねえ、そうでしょう。 Nee, sō deshō. Zo is het toch? (TTC) ¶ 申し訳ありません、明日朝、お取引が難しそうでして…。 Mōshiwake arimasen, ashita asa, o-torihiki ga muzukashisō deshite…. Het spijt mij zeer, maar aangezien morgenochtend zakendoen moeilijk zal zijn... (Twitter)

NB です desu kan ook een zin afsluiten, puur en alleen om het beleefde aspect van dit woord. Werkwoordelijk voegt het dan niets toe aan de zin. Bijvoorbeeld: 悔しいです kuyashii desu en 悔しい kuyashii betekenen beide ‘het is betreurenswaardig’, alleen is de versie met desu beleefd in de zin dat Nederlands u beleefder is dan jij.

(prefix) het voorvoegsel 御 kan uitgesproken worden als o of als go. In het eerste geval (o-) betreft het meestal woorden die van oorsprong Japans zijn (大和言葉 Yamato kotoba). o- kan voor de meeste zelfstandige naamwoorden, werkwoorden en bijvoeglijke naamwoorden worden gebruikt. Belangrijke uitzonderingen waarvoor o- niet wordt gebruikt zijn (i) zelfstandige naamwoorden en bijvoeglijke naamwoorden die met o beginnen (ii) lange woorden als ほうれん草 hōrensō ‘spinazie’ (iii) de meeste buitenlandse woorden (maar weer wel onder andere: おビール o-biiru ‘bier’; おタバコ o-tabako ‘tabak; sigaretten’, おズボン o-zubon ‘broek’, d.w.z. woorden die al zeer lang deel zijn van de spreektaal). In het geval van go- gaat het meestal om zelfstandige naamwoorden die gevormd zijn naar het Chinees (漢語 kango, dikwijls gevolgd door する suru), maar dan weer niet wanneer die woorden te zeer spreektaal zijn (denk aan お肉 o-niku ‘vlees’; お電話 o-denwa ‘telefoon’, etc.). In modern Japans wordt het voorvoegsel vaak in kana geschreven. De betekenis wisselt afhankelijk van de context en de gebruikte werkwoordsvormen en constructies. (1) beleefdheid of respect. ¶ お早うございま。 o-hayō gozaimasu. Goedemorgen. ¶ お疲れさまです。 o-tsukaresama desu. [een groet naar werkenden, ook onder collega’s] (afhankelijk van de context) Werk ze; Werk ze nog. ¶ お手紙をありがとうございました。 o-tagami wo arigatō gozaimashita. Hartelijk dank voor uw brief. (2) eerbied of ondergeschiktheid tonen. (2) お待たせいたしました。 o-matase itashimashita. Dank u wel voor het wachten. 明日お電話をさしあげます。 myōnichi o-denwa wo sashiagemasu. Morgen zal ik u bellen. (3) vertrouwdheid, voor meisjesnamen.

NB bij sommige woorden is het voorvoegsel vrijwel verplicht geworden; bij andere is het deel van de betekenis.

(Drohan,ADOBJG)