zn. (1) [音調] toon m.; klank m. (2) [工合] manier van doen; conditie v.; toestand m.; stemming v. (3) [拍子] maat v. ¶ 調子を合はせる stemmen. ¶ 調子の合はぬ valsch. ¶ 此の調子で行けば年内に終へる op die manier komt het werk in een jaar gereed. ¶ 調子づく goed gestemd. ¶ 調子に乘る opgewonden door succes. ¶ 調子のいゝ人 iemand met tact; iemand, die gemakkelijk is in den omgang.

(狂う) i.w. (1) [氣が] dol worden; gek worden; krankzinnig worden; het hoofd kwijt zijn. (2) [亂暴] woest zijn. (3) [不整] in de war zijn; niet in orde zijn. (4) [調子が] ontstemd zijn.

zn. (1) [調子] maat v.; rhythme o.; rhythmus m.; tempo o. (2) [はずみ] gelegenheid v.; toevallige omstandigheid v.; ¶ 三拍子 driekwartsmaat. ¶ 拍子を合はせる maat houden. ¶ 拍子を合せて in de maat. ¶ 拍子拔け uit de maat. ¶ 拍子拔けをさす ontmoedigen. ¶ どうかして拍子で door een toevallige omstandigheid. ¶ ……する拍子に juist terwijl...... ¶ 拍子よき goed in de maat; glad; van een leien dakje. ¶ 萬事拍子よく行った het is alles vlot gegaan; alles is van een leien dakje gegaan. ¶ 拍子木 houten klappers.

(voegwoord) (1) [tussen twee zinsdelen] en; en ook; tevens; eveneens. ¶ 私は気が短いし、口も軽い男だ。 Watashi wa ki ga mijikai shi, kuchi mo karui otoko da. Ik ben een man met een kort lontje en ik heb ook een losse tong. (TTC) (2) [aan het einde van een zin, een reden markerend maar ook afzwakkend] ¶ モロッコから帰ってきてからどうも調子悪い。咳が止まらないし Morokko kara kaette kite kara, dōmo chōshi ga warui. Seki ga tomaranai shi Sinds ik terug ben gekomen van Marokko voel ik me vreselijk beroerd. Het hoesten houdt maar niet op... (twitter)

「座りたまえ、ライジ。座りたまえ」と、そういった口調の、 あまり親しいげな調子が異様だった。 ‘Suwaritamae, Raiji. Suwaritamae’ to, sō itta kuchō no, amari shitashiige na chōshi ga iyō datta. ‘Ga zitten, Lije. Ga zitten.’ De toon waarop hij dat zei, overdreven familiair van aard, was ongewoon.