(飲食) zn. eten en drinken. ¶ 飮食物 spijs en drank. ¶ 飮食器 tafelgerei; servies; glaswerk en porselein. ¶ 飮食店 koffiehuis; restaurant; café.

t.w. (1) [言ふ] spreken; zeggen. (2) [食ふ] eten. (3) [飮む] drinken. ¶ 思はず口にする laten ontglippen.

bw. (1) [食に適さぬ] oneetbaar. (2) [狡猾な] slim. ¶ 食へない爺 ouder rot; iemand, die zich de kaas niet van het brood laat eten.

i.w. van elk gerecht eten; gulzig zijn.

(食余り) zn. overgebleven eten o.

i.w. (1) [食物を] dingen eten, waar man niet tegen kan; voedsel eten dat iemand niet goed bekomt. (2) [楔形接目で] samenvoegen met zwaluwstaarten.

i.w. slordig eten.

zn. het goede seizoen om iets te eten.

zn. restjes van eten.

(食残し) zn. overblijfselen van eten; kliekjes o.mv. ¶ 食殘す overlaten.

zn. (1) [食料品] voedsel o.; eten o.; spijs v. (2) [餌食] slachtoffer o.; prooi v. ¶ 娘を食物にして居る leven van de schande van zijn dochter.

i.w. wegloopen zonder zijn eten te betalen.

zn. eten o.; voedsel o.; spijs v.

i.w. te veel eten; zich overeten.

i.w. niet te eten hebben; broodeloos zijn.

t.w. eten. kuu¶ を見よ.

t.w. (1) [與食] eten geven; t.w. voeden; voeren. i.w. (2) [打つ] een klap geven. t.w. (3) [誘惑ふ] overhalen; verleiden. ¶ 食はすに利を以てす overhalen door mooie beloften.

i.w. (1) [食物を] te eten geven; voeren met; voeden met. (2) [扶養する] in het onderhoud voorzien van; zorgen voor. t.w. (3) [欺く] bedriegen; erin laten loopen. ¶ 笠聲を食せる een vuistslag geven.

zn. onthouding van voedsel. ¶ 絶食する vasten; niets eten. ¶ 絶食同盟 hongerstaking. ¶ 絶食療法 hongerkuur.

zn. klaarzetten o.; opdoen o. ¶ 膳立する klaarzetten; opdoen; eten aanrichten.

zn. dientafeltje o.; gerecht o.; disch m. ¶ 膳に附く gaan eten; aan tafel gaan. ¶ 膳が出た het eten is opgediend. ¶ 箸一膳 een stel eetstokjes. ¶ 膳を摒る eten klaar zetten; naar een man hengelen (女が).

zn. Europeesch eten o.

zn. (1) [支度] voorbereiding v.; toerusting v.; uitrusting v. (2) [用心] voorzorg v.; voorzichtigheid v. ¶ 用意なく onvoorbereid. ¶ 用意なく演説をする voor de vuist spreken. ¶ 用意する gereed maken; toebereidselen maken; zorgen voor. ¶ 飯の用意をする voor het eten zorgen.

zn. (1) [一撮] prise v.; klein beetje o. (2) [把手] knop m.; handvat o. ¶ 撮出す eruit pikken; eruit gooien. ¶ 彼奴を摘み出せ gooi dien vent eruit! ¶ 撮食する met de vingers eten; snoepen.

(bn, bw)
(1) (lekker, van eten) oishii おいしい [美味しい]; umai うまい [美味い, 甘い]; aji no ii 味のいい; aji no yoi 味のよい [味の良い]. ¶ Het ziet er smakelijk uit. Oishisoo desu. おいしそうです。
(1b) (vaste uitdrukking) Smakelijk eten! [Eet smakelijk!] doozo meshiagare どうぞ召し上がれ (informeel; niet universeel gebruikt; bet. ongeveer “begin gerust met eten”); doozo o-meshiagari kudasai どうぞお召し上がりください (formeel); go-yukkiri doozo [doozo go-yukkiri] ごゆっくりどうぞ [どうぞごゆっくり] (bet. ongeveer “eet op uw gemak”; alleen gebruikt door personeel in restaurants en dergelijke, niet in huishoudens); doozo (bet. ongeveer “alstublieft; gaat uw gang”).
(2) (vrolijk) (vaste uitdrukking) smakelijk lachen genki yoku harau 元気よく笑う (hartelijk lachen); oogoe de warau 大声で笑う (luid lachen); yooki ni warau 陽気に笑う (levendig lachen).
(3) (soort van verhaal of wijze van vertellen: smeuïg; interessant; fatsoenlijk). ¶ Hij kan het smakelijk vertellen. Kare wa hanashi ga umai. 彼は話がうまい。

De Nederlandse uitdrukking “eet smakelijk” of “smakelijk eten” heeft geen exacte Japanse tegenhanger. De uitdrukking doozo meshiagare staat ongeveer voor “begin gerust met eten” (bijvoorbeeld in reactie op itadakimasu, zie hieronder), maar het is niet iets wat steevast door iedereen wordt gezegd. Het woordje doozo (dat in veel situaties gebruikt wordt) betekent zoiets als “alstublieft; alsjeblieft; gaat uw gang; ga je gang”. Het kan op zichzelf gebruikt worden als aansporing, of in plaats van een langere uitdrukking.

In een restaurant zal het personeel de vaste uitdrukking go-yukkiri gebruiken (yukkiri betekent “langzaam,” go-yukkiri impliceert in deze context “eet u op uw gemak”) weer in combinatie met doozo (of alleen doozo).

Standaard gebruikt vrijwel iedereen in een huishouden aan tafel de uitdrukking itadakimasu いただきます, maar dat betekent letterlijk zoiets als “ik ontvang dit met respect” en wordt gewoonlijk gecombineerd met het in gebed samenvouwen van de handen en een korte buiging of een knikje van het hoofd. Voor een gast is het zeer onbeleefd om itadakimasu achterwege te laten. De uitdruking kan ook gebruikt worden als bedankje bij het geserveerd krijgen van iets eenvoudigs als thee, of bij ontvangst van een kadootje van iemand buiten de familie of van iemand van hogere status. Na het afronden van het maal kan men bedanken met de uitdrukking: gochisoosama ごちそうさま, of gochisoosama deshita ごちそうさまでした.

[Dit lemma gebruikt oo-spelling.]