(奪う) t.w. rooven; ontrukken; wegpakken; ontnemen. ¶ 奪ひ去る er van door gaan met. ¶ 王位を奪ふ van den troon stooten. ¶ 女に魂を奪はれる door een vrouw betooverd zijn.

zn. (1) [助力] hulp v.; bijstand m. (2) [助手] helper m. ¶ 助に出る gaan helpen; hulp gaan verlenen. ¶ 助手 helper.

zn. onmogelijkheid v; nutteloosheid v.; bn. vergeefsch; nutteloos; onbruikbaar; onmogelijk. ¶ 駄目にする bederven; onbruikbaar maken. ¶ 駄目になる mislukken; nutteloos zijn; vergeeefsch zijn. ¶ やって見ても駄目だ we behoeven het niet eens te probeeren. ¶ それは駄目だ dat lukt niet; dat zal niet gaan; dat kan niet; dat mag niet. ¶ 彼はもう駄目だ het loopt mis het hem; er is geen hoop meer voor hem. ¶ とても駄目だから諦めなさい daar er toch niets meer aan te doen is, moet er nu maar in berusten.

i.w. bederven; verrotten; rotten; tot ontbinding overgaan. ¶ 腐り易い onderhevig aan bederf. ¶ 氣が腐る ontmoedigd zijn; den moed laten zinken. ¶ 死體が腐りかかってゐる het lijk begint in staat van ontbinding over te gaan. ¶ 牛乳が腐って居る de melk is verzuurd.

i.w. gaan liggen.

zn. achteruitgang m. ¶ 退步する achteruit gaan. ¶ 進步が止んだ時は退步の初めだ stilstand is achteruitgang.

i.w. zitten; gaan zitten; plaats nemen.

zn. (1) [後輩] jongeren m.mv.; nakomelingen v. mv. (2) [逆進] achterwaartsche gang m. ¶ 船を後進させる het schip achteruit laten gaan.

zn. appel o. ¶ 控訴する appel aanteekenen; in appel gaan. ¶ 控訴院 Hof van Appèl. ¶ 控訴人 appellant.

zn. (1) [天空] lucht v.; hemel m. (2) [空虛] ledigheid v. (3) [眞空] vacuum o.; luchtledigheid o. (4) [幻想] ijdelheid v.; ijdele waan m. ¶ 空に上る in de lucht opstijgen; de lucht in gaan. ¶ 空な ledig; ijdel; zinnenloos; doelloos; zinledig. ¶ 空な話 zinledige geklets; ijdele woorden. ¶ 一切空 alles is ijdelheid. ¶ 空に te vergeefs; voor niets. ¶ 空の空 ijdelheid der ijdelheden.

(砕ける) i.w. (1) [破碎] breken; kapot gaan; uit elkaar vallen; instorten. (2) [さばける] beminnelijk zijn; minzaam zijn. ¶ 碎けて出る minzaam spreken. ¶ 碎けて言へば ronduit gezegd. ¶ 當つて碎けろ wagen; het gevaar loopen.

i.w. (1) [おりる] afdalen; afstijgen; afstappen (下降); vallen; neerkomen. (2) [命令が] afkomen. (3) [劣る] achterstaan bij; minder zijn dan. (4) [下痢] diarrhee hebben; loslijvig zijn. (5) [降參] zich overgeven; toegeven. (6) [引退] zich terugtrekken; ontslag nemen. (7) [都から田舍に行く] naar buiten gaan; het land op gaan. ¶ 天より下る uit den hemel nederdalen. ¶ 馬背より下る van het paard stijgen. ¶ 命令が下つた het bevel is afgekomen.

t.w. (1) [おろす] neerlaten; naar beneden laten gaan. (2) [與へる] geven; schenken. (3) [命令] uitvaardigen. (4) [敵を] ten onder brengen. i.w. (5) [腹を] purgeeren; laxeeren. ¶ 讀み下す doorlezen. ¶ 書き下す neerschrijven. ¶ 品質を下す kwaliteit verminderen. ¶ 川に筏を下す een vlot de rivier laten afzakken.

i.w. (1) [水中を] duiken. (2) [門等を] door...... gaan; ontsnappen (免れる). t.w. passeeren. ¶ 垣根を潜つて入る door een heg naar binnen kruipen. ¶ 法網を潜る door de mazen van de wet kruipen.

zn. (1) [矛盾] tegenstrijdigheid v.; inconsequentie v. (2) [道の] wegkruising v. ¶ 喰違ふ in strijd zijn met; niet overeenkomen met; dwars gaan tegen; kruisen.

zn. opmarsch m.; vordering v.; vooruitgang m. ¶ 前進門 voorpost. ¶ 前進する vooruitkomen; voorwaarts gaan; vorderen; opmarcheeren.

zn. dientafeltje o.; gerecht o.; disch m. ¶ 膳に附く gaan eten; aan tafel gaan. ¶ 膳が出た het eten is opgediend. ¶ 箸一膳 een stel eetstokjes. ¶ 膳を摒る eten klaar zetten; naar een man hengelen (女が).

i.w. gaan zitten.

(散髪) zn. haarknippen o. ¶ 散髮に行く zijn haren gaan laten knippen.

(遊猟) zn. jacht v.; jachtvermaak o. ¶ 遊獵する jagen; op jacht gaan. ¶ 遊獵免狀 jachtakte. ¶ 遊獵家 jager.

zn. pleiziertocht m.; buitenpartij v.; picnic o. ¶ 遊山する naar buiten gaan; een picnic houden.

zn. officieele waarschuwing v.; advies om ontslag te nemen; (俗) boterbriefje o. ¶ 諭旨退學される aanzegging krijgen om van school af te gaan.

zn. onvervaard optreden o. ¶ 勇往邁進する onvervaard voorwaarts gaan.

i.w. te ver gaan; passeeren; zijn doel voorbijschieten.

zn. impasse v.; onmogelijkheid om verder te gaan.

i.w. op weg gaan; reis aanvaarden.

i.w. (1) [赴く] gaan; zich begeven naar. (2) [逝く] sterven. (3) [步く] wandelen; loopen. ¶ 外國に行く naar het buitenland gaan. ¶ 行け ga weg! ¶ と一緒に行く vergezellen; meegaan met. ¶ 本通を行く de hoofdstraat volgen. ¶ 同じ道を行く denzelfden weg gaan.

(行き交い) zn. komen en gaan; verkeer o. ¶ 行交ふ komen en gaan; heen en weer gaan; verkeeren.

(往来) zn. (1) [行交] verkeer o. (2) [交際] omgang m. ¶ 往來する komen en gaan; verkeeren; omgaan; omgang hebben.

(遊学) ¶ 遊學する elders gaan studeeren.

bw. om kort te gaan; in het kort komt het hierop neer.

i.w. aansluiten; dicht naast elkaar gaan; elkaar naderen.

zn. bruid v.; jonge vrouw v.; schoondochter (息子の妻) v. ¶ 嫁を取る gaan trouwen. ¶ 嫁にやる uithuwelijken; ten huwelijk geven.

(横たへる) t.w. zijwaarts plaatsen; dwars leggen. ¶ 身を橫へる gaan liggen.

(横) zn. zijde v.; flank v.; breedte v.; wijdte v.; dwarsrichting v. ¶ 橫の dwars; horizontaal. ¶ 橫に over dwars; in de breedte; zijwaarts. ¶ 橫に切る dwars doorsnijden. ¶ 橫に線を引く horizontale lijn trekken. ¶ 橫になる gaan liggen. ¶ 橫にする neerleggen. ¶ 橫から van ter zijde. ¶ 橫から口を出すな bemoei je er niet mee.

zn. (1) [外國行] buitenlandsche reis v. (2) [店舖] buitenlandsche firma v. ¶ 洋行する naar het buitenland gaan; buitenlandsche reis maken.

i.w. ontloopen; t.w. vermijden; ontwijken; i.w. uit den weg gaan voor; schuilen tegen.

(宵寝する) i.w. vroeg naar bed gaan.

bn. (1) [善良] goed. (2) [より良い] beter. (3) [美なる] mooi; fraai. (4) [好ましい] lief; aangenaam; prettig. (5) [十分] voldoende. (6) [正しい] juist; oprecht. (7) [許可] geoorloofd. i.w. (8) [構はぬ] komt er niet op aan; doet er niet toe; laat maar. ¶ 好い天氣 mooi weer. ¶ 胃によい goed voor de maag. ¶ しなくてもよい niet noodig om te doen; onnoodig. ¶ よい樣にする doen als men wil; eigen zin volgen. ¶ 外出してもよいか mag ik uitgaan? ¶ 今日來ればよいが ik hoop maar, dat hij vandaag komt. ¶ 君と一緒に行つてもよい ik heb er geen bezwaar tegen met je mee te gaan.

zn. (1) [要點] de hoofdzaak v.; het voornaamste o. (2) [必要] noodzakelijkheid v. (3) [祕訣] geheim o. ¶ 要は om kort te gaan. ¶ 要するに het komt hierop neer, dat ……; om kort te gaan.

zn. nachtwake v. ¶ 夜明しする den geheelen nacht op blijven; niet gaan slapen.

i.w. (1) [休息] rusten. t.w. (2) [中止] ophouden; stoppen; pauzeeren. i.w. (3) [缺席] afwezig zijn. (4) [就寢] naar bed gaan; gaan slapen. ¶ 一日休む een dag vacantie nemen. ¶ 仕事を休む rusten van den arbeid. ¶ お休みなさい wel te rusten!; slaap lekker! ¶ 休め rust! ¶ 休む間もない geen tijd om te rusten.

zn. (1) [病] ziekte v. (2) [惱み] beproeving v.; bezoeking v.; leed o.; smart v. (3) [面倒] moeilijkheden v.mv. ¶ 煩ふ lijden; zich bezorgd maken; gebukt gaan onder.

zn. (1) [胸] zijde van de borst. (2) [側] kant m. bw. (3) [他所] elders. ¶ 脇に行く op zijde gaan. ¶ 脇の zijdelingsch; ander; van ter zijde; van den anderen kant. ¶ 脇に(そばに) naast; ter zijde van; op zijde; (腋下に) onder den arm; in de zijde. ¶ 脇に寄る op zij gaan. ¶ 脇へ座る naast iemand gaan zitten. ¶ 脇に抱へる onder den arm dragen. ¶ 人を脇へ連れて行く iemand ter zijde nemen. ¶ 話を脇へそらす het gesprek op een ander onderwerp brengen. ¶ 流を脇へ向ける stroom afleiden. ¶ 脇の目で見る als omstander aanzien; van ter zijde zien.

zn. kring m.; cirkel m. ¶ 輪形に竝ぶ in een kring gaan staan.

(売) zn. afzet m.; vraag v. ¶ 賣がよい vlot verkocht worden; veel gevraagd worden; zeer gewild zijn; goeden afzet vinden. ¶ 賣れ足が早い vlot van de hand gaan. ¶ 賣れ足の早い品物 gewild artikel. ¶ 賣高 verkochte aantal.

i.w. (1) [怨む] wrok koesteren; vijandig gezind zijn; t.w. kwalijk nemen; haten. (2) [憾む] betreuren; i.w. spijt hebben. ¶ 無情を怨む zich ergeren over iemand’s hardvochtigheid. ¶ 機を失したるを恨む ik heb het land, dat ik de gelegenheid voorbij heb laten gaan.

zn. (1) [運轉] beweging v. (2) [身體の] lichaamsoefening v.; sport v. (3) [散步] wandeling v. ¶ 運動に出掛ける een beetje beweging gaan nemen; een eindje omstappen. ¶ 運動する in beweging zijn; beweging nemen; zich bewegen; bewegen; (奔走) zich moeite geven voor. ¶ 投票を得る爲區內を運動する een district bewerken om stemmen te krijgen. ¶ 運動服 sportcostuum; trui. ¶ 運動場 sportterrein. ¶ 運動家 athleet. ¶ 運動會 sportvereeniging (協會); gymnastiek-uitvoering (學校等の). ¶ 運動量 vaart; snelheid; beweegkracht. ¶ 運動性 bewegelijkheid. ¶ 運動者 agitator; verkiezingsagent (選擧の); propagandist. ¶ 運動神經 bewegingszenuw.

(梅) zn. pruimeboom m.; pruim (實) v. ¶ 梅の花 pruimebloesem. ¶ 梅を探る naar de bloeiende pruimeboomen gaan kijken.

t.w. (1) [水に] laten drijven; laten varen. (2) [涙を] in de oogen krijgen. i.w. (3) [思浮べる] zich herinneren. ¶ 船を浮べる gaan roeien.

(打ちすぎる) i.w. te ver gaan; voorbijgaan. ¶ 御無沙汰に打過ぎ申候段御容赦被下度候 vergeef mijn al te lang stilzwijgen.

t.w. (1) [減少] verminderen; inkrimpen; beperken. (2) [簡約] in ’t kort samenvatten; resumeeren; beknopter mededeelen. ¶ 約めて言へば in ’t kort gezegd; om kort te gaan.

(伝う) i.w. gaan langs. ¶ 堤を傳つてゆく langs den dijk loopen. ¶ 鳶葛を傳つて下りる langs het klimop naar beneden klauteren.

(伝はる) i.w. (1) [傳飛] uit overlevering bekend zijn. (2) [傳來] ingevoerd zijn. (3) [傳播] verspreid worden. ¶ 昔から傳はつた話 oude legende; overlevering. ¶ 音響の傳はる時間 tijd benoodigd voor de overbrenging van een geluid. ¶ 手から手へと傳はる van hand tot hand gaan. ¶ 後繼者に傳はる overgaan op de erfgenamen. ¶ 針金には電氣が傳はつてゐる er gaat stroom door de draden; de draden zijn electrisch geladen.

i.w. vergezeld zijn door; in gezelschap zijn van. t.w. medenemen; meebrengen. ¶ 連れて in gezelschap van; (比例) in verhouding tot; naar mate van; (伴奏) begeleid door; in samenspel met. ¶ 世に連れ met den geest des tijds. ¶ 犬を連れて散步する met zijn hond gaan wandelen. ¶ 三味に連れて踊る dansen op de muziek van de samisen. ¶ 人智の進步に連れて naar mate de algemeene ontwikkeling voortschrijdt.

(連れ出す) t.w. meelokken; overhalen om mee uit te gaan.

t.w. (1) [閉塞する] versperren; afsluiten; blokkeeren. (2) [詰塞ぐ] opvullen; volstoppen; dichtstoppen. i.w. (3) [間を] opschikken; dichter opeen gaan zitten; (4) [押入る] dringen. t.w. (5) [短縮] inkrimpen; verkorten; verminderen. i.w. (6) [將棋] schaakmat zetten. ¶ 耳に綿を詰める watten in de ooren stoppen. ¶ 詰めて書く dicht op elkaar schrijven. ¶ 著物を詰める jas innemen. ¶ どうぞ今少しお詰め下さい wil u als het u belieft wat opschuiven; verzoeke wat op te schikken.

t.w. (1) [指で] knijpen; tusschen duim en vinger grijpen; oppikken. (2) [摘要] samenvatten; resumeeren; beknopt weergeven. (3) [ばかす] beheksen; betooveren. ¶ 摘んで言へば in ’t kort gezegd; om kort te gaan. ¶ 箸で撮む met de eetstokjes oppikken.

(詰まり) zn. einde o.; bw. ten slotte; waar het op neerkomt; eigenlijk; om kort te gaan; in ’t kort.

t.w. (1) [製作] maken; vervaardigen. (2) [構成] vormen. (3) [建設] bouwen. (4) [耕作] bebouwen; bewerken. (5) [培養] verbouwen; telen. ¶ 木で造る van hout maken. ¶ 酒を造る arak stoken; sake brouwen. ¶ 野菜を作る groenten kweeken. ¶ 財產を作る fortuin maken; rijk worden. ¶ 顏を作る toilet maken; zich werven en poeieren. ¶ 列を作る een rij vormen; in ’t gelid gaan staan. ¶ 家庭を作る huishouden opzetten. ¶ 罪を作る zonde begaan.

t.w. (1) [就任] nemen; aanvaarden; i.w. (2) [著席] gaan zitten. (3) [師に] les nemen van; studeeren onder. ¶ 席に就く plaats nemen. ¶ 官途に就く in gouvernementsdienst gaan; ambtenaar worden. ¶ 寢に就く naar bed gaan. ¶ 僧職に就く priester worden.

(通勤) zn. gang naar kantoor; vervulling van de dagtaak. ¶ 通勤する naar kantoor gaan; niet bij zijn werk wonen.

(付け上がる) i.w. prat gaan op; zich laten voorstaan op; misbruik maken van.

(通観) zn. blik m.; beschouwing o. ¶ 通觀する beschouwen; blik slaan; oog laten gaan over.

(通学) zn. schoolbezoek o. ¶ 通學生 dagleerling. ¶ 通學する school bezoeken; geregeld naar school gaan.