(tussenwerpsel) [algemene groet bij ontmoeten, goedendag] konnichi wa こんにちは [今日は] (zelden in een wij-groep en niet tegen superieuren (Miura; BEJD). NB In snelle spraak kan konnichi wa samengetrokken worden tot konchiwa)); [goeiemorgen] o-hayō おはよう (informeel); [goedemorgen] o-hayō gozaimasu おはようございます (beleefd, geschikt om tegen superieuren te zeggen); [hee, hoi] yaa やあ (informeel); oo おぉ〜 (informeel); [goedenavond] konban wa 今晩は (zelden in een wij-groep (BEJD)); [iemand aanspreken, ergens binnenkomen] sumimasen すみません (algemeen beleefd, lett. ‘neemt u me niet kwalijk’; wordt vaak afgekort tot suimasen すいません); shitsurei-shimasu 失礼します (zeer beleefd, lett. ‘neemt u me niet kwalijk’); [bij betreden huis] o-jama-shhimasu お邪魔します (lett. ‘excuus voor de overlast’); [begroeting naar collega’s of werkenden] o-tsukare-sama desu お疲れさまです (beleefd (NB De respons op o-tsukare-sama desu kan onder werkenden de identieke frase zijn, maar als respons is de radicale afkorting desu! niet ongewoon)); [aan de telefoon] moshimoshi もしもし [bij thuiskomst] tadaima ただいま [只今]！ (lett. ‘precies nu’); [aandacht trekken] **oi!**おい！ (informeel); ooi! おおい (idem).

¶ Hee! [Hallo!] Dat we elkaar hier tegenkomen! Yaa, konna tokoro de au to wa ne. やあ、こんな所で会うとはね。 ¶ Hallo? Spreek ik met meneer [mevrouw] Ogawa? Moshimoshi. Ogawa-san desu ka. もしもし。小川さんですか。 ¶ ‘Daar ben ik weer!’ ‘Hee, hoe was je dag?’ ‘Tadaimaa!’ ‘O-kaeri nasai’ 「ただいまー」「お帰りなさい」 ¶ Hallo? Is daar iemand? Gomen kudasai! ご免ください！ ¶ Hee! Het eten is klaar hoor! Oi, meshi da zo? おい、飯だぞ？ (TTC)

NB Zoals al uit de opmerkingen tussen de haken blijkt is er geen direct equivalent voor ‘hallo’, ‘hoi’ etc. in het Japans. Tevens is de keuze van een uidrukking afhankelijk van context. In de ochtend kun je voor eigenlijk al je bekenden in ieder geval o-hayō gozaimasu おはようございます gebruiken. Op je werk kun je de hele dag o-tsukare-sama desu お疲れさまです als eerste groet gebruiken (denk aan iets als ‘werk ze!’). Andere werkenden kun je ook begroeten met o-tsukare-sama desu お疲れさまです of als ze je een dienst bewijzen go-kurō-sama ご苦労さま , of go-kurō-san ご苦労さん . In de ochtend thuis of onder vrienden is kort ‘môgge!’, o-hayō おはよう prima. Als je vrienden begroet kun je wegkomen met iets als oo おぉ〜 ung of うん. Voor iedereen die niet in een wij-groep van je zit kun je het algemene konnichi wa こんにちは gebruiken. Beleefder is (bij het aanspreken van iemand) sumimasen すみません of shitsurei-shimasu 失礼します. Bij het betreden van iemands huis kun je o-jama-shimasu お邪魔します zeggen.

(frase)(1) [tot ziens; dag; doei]

mata ne またね (Informeel; Letterlijk, “opnieuw hè”, implicerend: “Ik zie je later weer”).
jaa ne じゃあね (Informeel; Letterlijk, “wel, dus...”).
jaa, mata ne じゃあ、またね (Zie hierboven. Vergelijk het Nederlands: “Wel [dus], ik zie je later wel weer”).
sore ja それじゃ (Informeel; De implicatie is “tot ziens”, maar letterlijker bezien betekent het zoiets als “dit dus...” of “gegeven dit...”, of “wel, in dat geval...”) Sterker samengetrokken: son ja そんじゃ.
sore de wa それでは (Ietsje formeler dan sore ja, wat een samentrekking is van sore de wa).
baibai ばいばい (Naar het Engels bye-bye; vrij neutraal.)

NB let er op dat in deze transcriptie de letter “j” word uitgesproken als in het Engels /jeep/ (Nederlands /dzj/). Dus jaa ne is Nederlands /dzjaa nè/.

¶ Tot morgen mata ashita また明日.

In formelere situaties in de nederige rol, verontschuldigd men zich. Het idee van “dag” of “tot ziens” is geheel impliciet.
shitsuree shimasu 失礼します (Nederlands equivalent hiervan is “neem me niet kwalijk”; Letterlijker: “ik doe onbeleefd”).

Wanneer je afscheid neemt in een situatie waarin je klant bent is een van de bovengenoemde informele frases in orde. Beleefd zou zijn om tegen werkenden te zeggen o-tsukare-sama desu, wat equivalent is aan het Nederlands “werk ze!” maar dan beleefder. Je kunt het ook tegen collega’s zeggen bij afscheid.

(2) [tot ziens (voor langere tijd); vaarwel] sayoonara さようなら.

zn. (1) [太陽] zon v. (2) [一日] dag m. (3) [日付] datum m. (4) [時] tijd m. (5) [場合] geval o. ¶ 日が昇る de zon gaat op. ¶ 日が入る de zon gaat onder. ¶ 日にあたる in de zon zijn. ¶ 日に燒ける door de zon verbrand zijn. ¶ 日が暮れる het loopt tegen den avond. ¶ 日を暮らす den dag doorbrengen. ¶ 日に增し van dag tot dag; elken dag. ¶ 日一日 met den dag. ¶ 日に per dag. ¶ 有事の日には in geval van nood.

t.w. (1) [突出] uitstrekken; uitsteken. (2) [取出] uithalen; voor den dag halen. (3) [力を] aanwenden; inspannen. (4) [發送] verzenden; sturen. (5) [發行] uitgeven. (6) [食事等を] opdienen; serveeren. (7) [解雇] ontslaan. (8) [差出] inzenden. (9) [拂ふ] betalen. (10) [開業] beginnen. (11) [產出] voortbrengen. (12) [口に] zeggen. (13) [供給] aanschaffen. ¶ 葉を出す bladeren krijgen. ¶ 質物を出す pand terughalen. ¶ 狂言をだす comedie opvoeren. ¶ 寄附を出す bijdrage schenken. ¶ 國旗を出す nationale vlag uitsteken. ¶ 切符をを出しなさい verzoeke uw kaartjes te vertoonen. ¶ 降り出す beginnen te regenen. ¶ 泣き出す beginnen te huilen.

zn. gesprek van den dag; onderwerp, waarover iedereen spreekt.

zn. dag des onheils; rampspoedige dag m.

bw. den vorigen dag; den dag tevoren; in vroegere dage.

(行当) zn. eind van den weg. ¶ 行當りばつたり主義 luchtige levensopvatting; geen zorgen voor den dag van morgen.

(余生) zn. oude dag m.; levensavond m.

(夜昼) bw. dag en nacht; voortdurend.

(余年) zn. oude dag m.; laatste levensjaren o.mv.

(余命) zn. de rest van het leven; de laatste dagen m.mv.; de oude dag m.

bw. den volgenden dag.

bw. den tweeden dag daarna; twee dagen later; den overvolgenden dag.

bn. volgend. ¶ 翌日 den volgenden dag. ¶ 翌十日 den volgenden dag, den 10en.

bn. gedurende den nacht bewaard; van den vorigen dag overgebleven.

zn. dag van de week.

zn. dag van de week. ¶ 何曜日ですか welken dag van de week hebben wij?

zn. nacht m. ¶ 夜が明ける het begint te dagen. ¶ 夜晩く迄 tot laat in den nacht. ¶ 夜になる de avond valt; het wordt donker. ¶ 夜を明かす nacht doorbrengen. ¶ 夜の nachtelijk. ¶ 夜を以つて日に繼いで dag en nacht door.

zn. dageraad m.; aanbreken van den dag.

i.w. (1) [休息] rusten. t.w. (2) [中止] ophouden; stoppen; pauzeeren. i.w. (3) [缺席] afwezig zijn. (4) [就寢] naar bed gaan; gaan slapen. ¶ 一日休む een dag vacantie nemen. ¶ 仕事を休む rusten van den arbeid. ¶ お休みなさい wel te rusten!; slaap lekker! ¶ 休め rust! ¶ 休む間もない geen tijd om te rusten.

zn. ongelukkige dag m.; onheilsdag m.; kritieke dag m.

t.w. (1) [了解] begrijpen; weten; verstaan; onderscheiden; i.w. duidelijk zijn; i.w. (2) [曉見する] aan den dag komen; blijken; aan het licht komen; ontdekt worden. (3) [理解がある] voor rede vatbaar zijn; intelligent zijn; royaal zijn (吝嗇でない). ¶ 意味が分る de beteekenis begrijpen. ¶ 解つて來る duidelijk worden; blijken. ¶ 解りましたか begrijp je?; (俗) snap je? ¶ 君の言ふ事は解らない ik versta je niet; ik begrijp niet, wat je zegt. ¶ 確な處は解りません ik kan het niet met zekerheid zeggen. ¶ それで解つた o, nu begrijp ik het. ¶ 言はんでも解つてゐる het spreekt vanzelf. ¶ 道が解つて居るか weet je den weg? ¶ あの人は譯が解つてる hij heeft gezond verstand.

bn. helder; mooi; fraai. ¶ 麗な日 prachtig weer; een mooie dag.

i.w. aan de oppervlakte komen; uit het water gehaald worden; bovendrijven; voor den dag komen.

bw. na den regen. ¶ 雨後の筍の如く出る in grooten getale voor den dag komen.

zn. volledige afscheep m. ¶ 積切日 laatste dag van verscheping.

(継ぐ) t.w. (1) [繼承] erven. (2) [布を] lappen; naaien. (3) [取次ぐ] overschepen; aansluiting hebben. ¶ 皇位を繼ぐ opvolgen op den troon. ¶ 繩を繼ぐ touwen aan elkaar splitsen. ¶ 夜を日に繼いで dag en nacht onafgebroken. ¶ 炭を繼ぐ kolen op het vuur doen.