(案内) zn. (1) [嚮導] geleide v.; voorlichting v. (2) [通知] inlichting v. (3) [招待] uitnoodiging v. (4) [熟知] bekendheid v. ¶ 貨物發送の案內をする mededeeliing doen van de verzending van goederen; de verzending van goederen adviseeren. ¶ 御案內の通り zoals u bekend is. ¶ 案內する geleiden; binnenleiden; den weg wijzen; uitnoodigen (招待). ¶ 案內狀 (通知書) kennisgeving; mededeeling; (招待狀) uitnoodiging; invitatie. (會員招集狀) convocatiebiljet; oproeping. ¶ 案內者 gids. ¶ 案內書 gids; handboek.

bw. (1) [音] met een klap. (2) [突然] plotseling. [全然] geheel. ¶ 礑と實感する niet weten, wat te doen; uit het veld geslagen zijn.

(奮発) zn. uiterste krachtsinspanning v. ¶ 奮發する zijn uiterste best doen.

zn. (1) [言語] taal v.; woorden o.mv. (2) [語] woord o.; term v. (3) [地方語] dialect v. (4) [話] spraak v.; uitlating v.; opmerking v. (5) [言方] spreekwijze v.; uitdrukking v. ¶ 言葉通り woordelijk; letterlijk. ¶ 無益の言葉を費す woorden verspillen. ¶ 言葉を違へる zijn woord breken. ¶ 言葉を換へて云へば met andere woorden; m.a.w. ¶ 言葉を掛ける het woord richten; zich wenden. ¶ 言葉爭ひ woordenwisseling; redetwist. ¶ 言葉返し vinnig antwoord. ¶ 言葉書 uiteenzetting; epistel. ¶ 言葉敵 iemand om teegen te praten; aanspraak. ¶ 言質 eerewoord. ¶ 言質を與へる zijn woord verpanden. ¶ 言葉尻 verspreking. ¶ 言葉尻を取る iemand betrappen doordat hij zich verspreekt; iemand in zijn eigen woorden vangen. ¶ 言葉違へ inconsequentie; woordbreuk. ¶ 言葉違へをする zichzelf tegenspreken; inconsequent zijn; zich niet houden aan zijn woord; zijn woord breken. ¶ 言葉咎 critiek. ¶ 言葉添へをする een goed woordje doen. ¶ 言葉遣ひ uitdrukking; spreekwijze. ¶ 言葉多きは問少し holle vaten klinken het hardst; veel geschreeuw, weinig wol.

t.w. bang maken; doen schrikken. ¶ 恐がる lafbek; lafaard.

zn. kleine boodschap (小便) v. ¶ 小用する kleine boodschap doen.

zn. parasiet m.; doodvreter m.; klaploooper m. ¶ 喰潰す parasiteeren; klaplooopen; niets doen voor den kost.

zn. klacht v.; reden tot klagen. ¶ 苦情を言ふ zich beklagen; zijn beklag doen.

i.w. (1) [夜になる] donker worden; beginnen te schemeren. (2) [終る] ten einde loopen; eindigen; afloopen. ¶ 泪に暮れる in tranen zijn. ¶ 全く途方に暮れる niet meer weten, wat te doen; geen uitweg meer zien.

zn. herhaling v.; bw. herhaaldelijk; telkens weer. ¶ 繰返す herhalen; telkens opnieuw doen.

(苦労) zn. zorg (心配) v.; last m.; moeite v.; zware arbeid. ¶ 苦勞のない onbezorgd; luchthartig. ¶ 御苦勞樣でした dank voor uwe moeite. ¶ 苦勞する zich bezorgd maken; veel moeite doen; worstelen. ¶ 苦勞性の zwaar op de hand; pijnlijk nauwgezet.

bn. (1) [臭ある] stinkend. ¶ 臭い rijken naar; de lucht hebben van; lijken op; besmet zijn met. (2) [怪しい] verdacht. ¶ 酒臭い naar drank stinken. ¶ 臭い物に蓋をする in den doofpot doen. ¶ 學者臭い pedant; schoolmeesterachtig.

t.w. bederven; doen rotten. ¶ 氣を腐らす ontmoedigd zijn; den moed laten zinken.

i.w. (1) [曲る] buigen. (2) [屈從] buigen; bukken; toegeven. t.w. (3) [曲げる] buigen. (4) [屈服さす] doen buigen; doen bukken; ten onder brengen; tot toegeven dwingen. ¶ 指を屈する op de vingers aftellen.

i.w. omvallen; omgeworpen worden; omslaan (船が). ¶ 覆す omgooien; omverwerpen; doen omslaan (船を).

i.w. (1) [計畫] plan maken. t.w. (2) [實施] ondernemen; trachten; op touw zetten. i.w. poging doen. ¶ 陰謀を企てる samenspannen; booze plannen smeden.

(競売) zn. vendutie; verkoop bij opbod; veiling v. ¶ 競賣する veilen; op vendutie doen. ¶ 競賣人 venduhouder.

zn. vrees v.; ontsteltenis v.; schrik m. ¶ 恐怖する bevreesd zijn; beangst zijn. ¶ 恐怖をす terroriseeren; bevreesd maken; doen ontstellen. ¶ 恐怖政治 schrikbewind.

zn. wilde jacht v. ¶ 狂奔する als een dolle rondloopen; wanhopige pogingen doen.

(増徴する) i.w. extra heffing doen; belasting verzwaren.

(全体) zn. (1) [全部] geheel o.; al o.; totaal o. bw. (2) [元來] van nature; uit den aard der zaak; uiteraard. (3) [概して] over het algemeen; in algemeenen zin. ¶ 全體の volledig; totaal; al; geheel. ¶ 歐洲全體に in geheel Europa; overal in Europa. ¶ これで全體です dat is alles. ¶ 全體何が欲しいのだらう wat wil hij toch? ¶ 全體誰の許を受けてそんなことをした wie heeft je in godsnaam vergunning gegeven zoo iets te doen?

zn. alle macht v.; alle krachten v.mv. ¶ 全力を盡す zijn uiterste best doen; alle krachten inspannen. ¶ 全力を盡して met alle macht; met hart en ziel.

zn. toezegging v.; goedkeuring v.; belofte v. ¶ 然諾を重んずる woord houden; belofte gestand doen.

zn. goedheid v.; het goede o. ¶ 善を行ふ het goede doen. ¶ 善は終に惡に勝つ het goede overwint op den duur; ten slotte wordt de deugd beloond. ¶ 善は急げ smeed het ijzer als het heet is. ¶ 惡に報ゆるに善を以てする kwaad met goed vergelden.

(譲合) zn. wederzijdsche concessies v.mv.; compromis o. ¶ 讓合ふ wederzijdsche concessies doen; tot een compromis komen; tot een schikking komen; wederzijds iets toegeven.

(譲る) i.w. (1) [讓步] toegeven. (2) [劣る] de mindere zijn; zich gewonnen geven. t.w. (3) [讓渡] overdragen; afstaan. (4) [讓る] verkoopen. ¶ 位を讓る afstand doen van den troon. ¶ 權利を讓る rechten afstaan. ¶ 店を讓る winkel overdoen. ¶ 一歩讓らぬ geen duimbreed wijken. ¶ 誰にも讓らない bij niemand achterstaan.

(豊) zn. overvloed m. ¶ 豐な overvloedig; rijk. ¶ 豐に暮す in goeden doen zijn; weelderig leven leiden.

t.w. binden; opbinden (髮を); doen opmaken. ¶ 自分で結ふ zelve het haar doen.

zn. afscheiding v.; isolatie v. ¶ 游離する vrijkomen; zich afscheiden. ¶ 游離せる鹽素 vrij chloor. ¶ 游離させる vrijlaten; doen vrijlaten; afscheiden; loslaten. ¶ 肉體を游離せる靈魂 geest, die niet meer aan het lichaam gebonden is.

bw. langzaam; kalmpjes aan; op z'n gemak. ¶ ゆっくりする op zijn gemak doen; zich niet haasten.

zn. manier van doen; handelwijze v.

(遊歩) zn. wandeling v. ¶ 遊步する wandeling doen; omstappen. ¶ 遊步場 wandelterrein.

zn. groote sprong m. ¶ 雄飛する grooten sprong doen; plotseling een heel eind vooruitkomen; plotseling carrière maken.

(裕福) zn. gegoedheid v. ¶ 裕福の gegoed; in goeden doen; gezeten. ¶ 裕福に暮す in goeden doen zijn; het goed kunnen doen.

zn. post v.; mail v. ¶ 郵便箱 brievenbus. ¶ 郵便物 mailstukken; poststukken. ¶ 留置郵便物 poste-restante. ¶ 郵便配達 bezorging van brieven. ¶ 郵便配達人 brievenbesteller; postbode. ¶ 郵便日時印 poststempel. ¶ 郵便爲替 postwissel. ¶ 郵便切手 postzegel. ¶ 郵便行囊 mailzak. ¶ 郵便局 postkantoor. ¶ 郵便列車 mailtrein. ¶ 郵便料金 frankeerkosten. ¶ 郵便船 mailboot. ¶ 郵便私書函 postbus. ¶ 手紙を郵便に出す een brief in de bus doen; brief op de post doen.

zn. vinger m.; teen (趾) m.; toon m. ¶ 指の尖 vingertoppen. ¶ 指でいぢる vingeren. ¶ 指さきで aanwijzen. ¶ 指を染める een poging doen; de hand aan de ploeg slaan. ¶ 指のある gevingerd.

(予約) zn. toezegging v.; inteekening v. ¶ 豫約席 besproken plaatsen. ¶ 豫約する toezegging doen; zich vooraf verbinden; inteekenen. ¶ 豫約者 inteekenaar. ¶ 豫約簿 inteekenlijst.

(様子) zn. (1) [狀態] toestand m.; conditie v. (2) [姿態] uiterlijk o. (3) [態度] houding v.; manier van doen. ¶ 大體の樣子 de algemeene toestand; de staat van zaken. ¶ 樣子を窺ふ zien, hoe het ermee staat; kijken uit welken hoek de wind waait. ¶ 樣子がよい er goed uitzien. ¶ 樣子をする zich aanstellen; zich voordoen als; voorwenden. ¶ 樣子振る aanstellerig doen; zich aanstellen.

i.w. ophouden; uitscheiden; nalaten; niet meer doen; laten. ¶ 止せ laat dat!; niet doen!; doe dat niet; scheid ermee uit; houd op!

(余所) zn. andere plaats v.; bw. elders; ergens anders. ¶ 餘所の van elders; ander. ¶ 餘所から van elders. ¶ 餘所へ行く ergens heengaan; uitgaan; weggaan. ¶ 餘所に見る zich er niets van aantrekken. ¶ 業務を餘所にする zijn werk niet doen; zijn plicht verzuimen.

(装い) zn. toilet o.; costuum o.; aankleeding v. ¶ 男の裝をする zich als man verkleeden. ¶ 裝ふ zich voordoen als; voorwenden; doen alsof; zich verkleeden als; zich vermommen als. ¶ 無知を裝ふ doen alsof men van niets weet; zich van den domme houden.

zn. openbare meening v.; publieke opinie v.; volkswil m. ¶ 輿論に訴へる beroep doen op de openbare meening.

bw. behoorlijk. ¶ 宜しくと申す de groeten doen; complimenten doen. ¶ どうぞ宜しく doe mijn groeten.

bn. blijde; heuglijk; aangenaam; prettig. ¶ 喜ばす verheugen; genoegen doen; blijde maken; plezier doen; genot geven.

zn. geen werk o.; niets te doen. ¶ 君にはもう用なしだ ik wil niets meer met je te maken hebben.

bn. (1) [善良] goed. (2) [より良い] beter. (3) [美なる] mooi; fraai. (4) [好ましい] lief; aangenaam; prettig. (5) [十分] voldoende. (6) [正しい] juist; oprecht. (7) [許可] geoorloofd. i.w. (8) [構はぬ] komt er niet op aan; doet er niet toe; laat maar. ¶ 好い天氣 mooi weer. ¶ 胃によい goed voor de maag. ¶ しなくてもよい niet noodig om te doen; onnoodig. ¶ よい樣にする doen als men wil; eigen zin volgen. ¶ 外出してもよいか mag ik uitgaan? ¶ 今日來ればよいが ik hoop maar, dat hij vandaag komt. ¶ 君と一緒に行つてもよい ik heb er geen bezwaar tegen met je mee te gaan.

zn. (1) [患者の] toestand m. (2) [容儀] houding v.; optreden o. ¶ 容態ぶる gewichtig doen; zich aanstellen. ¶ 容態振り gewichtigdoenerij; dikdoenerij; aanstellerij. ¶ 容態書 bulletin omtrent den toestand van den zieke; geneeskundig certificaat.

zn. afgang m.; stoelgang m.; ontlasting v. ¶ 用便する afgaan; behoeften doen.

(1) [用事] zaken v.mv. (2) [役] dienst m.; nut o. (3) [入費] kosten m.mv. ¶ 用を達する zaak afdoen. ¶ 何御用なのですか wat is er van uw dienst? ¶ お前は用がないのか heb je niets te doen? ¶ 用に立てる gebruik maken van. ¶ 用に立つ bruikbaar zijn; nuttig zijn. ¶ 家庭用 huishoudelijk gebruik. ¶ 用を足す zijn behoeften doen. ¶ 用なき (仕事の無い) niets te doen; vrij; (不用な) onnoodig; nutteloos.

t.w. volbrengen; volvoeren; voltooien; doen; (殺す) dooden; afmaken.

zn. (1) [世間] wereld v. (2) [時代] tijdperk o.; tijd m.; eeuw v. (3) [生涯] leven o. (4) [公衆] het publiek o. ¶ 此世 deze aardsche wereld. ¶ あの世 het hiernamaals. ¶ 世を渡る vooruitkomen in de wereld. ¶ 世に厭ふ levensmoede zijn. ¶ 世に知られぬ onbekend. ¶ 世に後れる bij zijn tijd ten achter zijn; niet met den tijd meegaan. ¶ 世を早くする jong sterven. ¶ 世が惡い de tijden zijn slecht. ¶ 德川の世に onder de regeering der Tokugawa's. ¶ 世を驚かす de wereld verstomd doen staan. ¶ 世に合ふ in de smaak vallen van het publiek.

i.w. nuttig zijn; goed te pas komen; goeden dienst doen.

zn. (1) [官職] ambt o.; post v.; betrekking v. (2) [職務] taak v.; ambtsplicht v.; functie v.; werkkring m. (3) [芝居の] rol v. (4) [效用] nut o. ¶ 役に立つ nuttig; bruikbaar; geschikt. ¶ 役に立てる nuttig gebruik maken van. ¶ 役に立たぬ onbruikbaar; nutteloos; het geeft niets. ¶ 役を勤める functie vervullen; rol spelen; dienst doen als; fungeeren als.

(焼殺す) t.w. levend doen verbranden; den vuurdood doen sterven.

t.w. aan ’t lachen maken; doen lachen; laten lachen.

zn. tinteling v.; pijn v. ¶ 疼く pijn doen; tintelen; knagen.

zn. (1) [不平] klacht v. (2) [訴訟] geding o.; proces o. (3) [告訴] aanklacht v. (4) [訴願] verzoek o.; rekest o. ¶ 訴人 klager; aanklager; eischer. ¶ 訴を起す klacht indienen; eisch instellen; aanklacht doen.

i.w. zich beklagen; zijn beklag doen; beroep doen; aanklagen; vordering instellen; proces beginnen. ¶ 天に訴へる beroep doen op God. ¶ 輿論に訴へる beroep doen op de openbare meening. ¶ 腕力に訴へる overgaan tot maatregelen van geweld. ¶ 人を訴へる iemand aanklagen; vordering tegen iemand instellen.

i.w. uitval doen (軍勢が); zich candidaat stellen (候補として).

(強がる) i.w. doen alsof men sterk is; grootspreken; bluffen; zich groot houden.

(艶) zn. glans m.; luister m. ¶ 艶を掛ける laten glanzen; doen glimmen. ¶ 艶ある glanzend; glimmend. ¶ 艶のある聲 welluidende stem; aangenaam geluid. ¶ 艶種 amourette (佛語). ¶ 光澤出しする glanzen; pollijsten. ¶ 艶革 verlakt leer. ¶ 艶革靴 lakschoenen. ¶ 艶消しの mat. ¶ 艶消硝子 matglas. ¶ 艶々した glanzend; helder; (顔色) frisch; gezond.

t.w. (1) [くるむ] inpakken; wikkelen in. (2) [覆ふ] bedekken. (3) [圍む] omringen; omgeven. (4) [隱す] verbergen; verheimelijken; bemantelen. ¶ 紙で包む in papier pakken; met papier omwikkelen. ¶ 喉を包む een doek om den hals doen. ¶ 包まず zonder iets te verbergen; openhartig. ¶ 包まず白狀する volledige bekentenis afleggen.

(勤まる) i.w. geschikt zijn voor; in staat zijn om het werk te doen.

t.w. naar binnen sleuren; meelokken; verleiden om mee te doen; verlokken om binnen te komen.

(罪滅ぼし) zn. boetedoening v. ¶ 罪滅しをする zijn schuld boeten; boete doen voor zijn zonden.

t.w. dicht doen naderen.

zn. struikeling v.; misstap m. ¶ 躓く struikelen; misstap doen.

t.w. doen. ¶ 明晩參上可仕候 ik hoop u morgenavond een bezoek te brengen.

(使い) zn. boodschap v.; (使者) boodschapper m.; looper m.; bode m. & v. ¶ 使を以て per bode. ¶ 使をする boodschap doen. ¶ 使の者に御返事御渡し下され度候 verzoeke uw antwoord aan brenger mede te geven.

(償い) zn. vergoeding v.; schadeloosstelling v.; compensatie v.; indemniteit v.; boetedoening (贖罪) v.; zoengeld o. ¶ 償ふ vergoeden; schadeloosstellen; vergoeding geven; boete doen. ¶ 償ひ難き onherstelbaar; niet goed te maken. ¶ 損害を償ふ verlies vergoeden. ¶ 出費を償ふ de kosten dekken; zich bedruipen.

(継ぐ) t.w. (1) [繼承] erven. (2) [布を] lappen; naaien. (3) [取次ぐ] overschepen; aansluiting hebben. ¶ 皇位を繼ぐ opvolgen op den troon. ¶ 繩を繼ぐ touwen aan elkaar splitsen. ¶ 夜を日に繼いで dag en nacht onafgebroken. ¶ 炭を繼ぐ kolen op het vuur doen.

(番える) t.w. bij elkaar doen passen. ¶ 言葉を番へる elkaar wederzijds iets beloven.

[de, zussen; zusters] (1.a.a) [oudere zus(ter); mijn [onze] zus(ter)] 姉 ane (beleefheid: geen of nederig; richting: geschikt voor benoemen van de eigen zuster tegen tweede persoon; over een derde persoons oudere zuster (niet erend, niet beleefd); over een oudere zuster in algemene zin). ¶ 姉は頭の回転がいい。 Ane wa atama no kaiten ga ii. Mijn zus is vlot van begrip. 料理は姉を先生にして習いました。 Ryōri wa ane wo sensei ni shite naraimashita. Mijn zus heeft me koken geleerd. (TTC) (1.a.b.) [oudere zus; jongedame; aanspreekvorm serveerster] 姉さん anesan (algemeen of neutraal beleefd).

(1.b) [oudere zus(ter), uw [hun] zus(ter); aanspreekvorm serveerster] 姉さん neesan; お姉さん oneesan (beleefdheid: erend of algemeen beleefd; richting: over tweede of derde persoons oudere zuster; binnen wij-groep over of naar de eigen oudere zuster; in algemene zin); お姉ちゃん oneechan (idem, maar meer familiair of vertroetelend). NB met name onder en naar kinderen worden deze vormen ook gebruikt om in algemene zin naar oudere zussen te verwijzen. ¶ メアリーは遊園地で一人で泣いている男の子を見つけて、やさしく声をかけた。「ねえ、ぼく、どうしたの？ 迷子になっちゃったの？ お姉ちゃんが迷子センターに連れてってあげようか？」 Mearii wa yūenchi de hitori de naite iru otoko no ko wo mitsukete, yasashiku koe wo kaketa. ‘Nee, boku, dōshita no? Meigo ni nattyatta no? Oneechan ga meigo-sentā ni tsurete tte ageyō ka?’ In het pretpark vond Mary een huilend jongetje. Met zachte stem sprak ze: ‘Hee, jongetje, wat is er aan de hand? Ben je je ouders kwijt? Zal ik [lett. de oude zus] je naar de informatiebalie brengen [lett. zoekgeraakte-kinderen-afdeling]?’ (TTC)

(2.a) [jongere zusje/zuster, mijn [onze] zuster/zusje] 妹 imōto (beleefheid: geen of nederig; richting: geschikt voor benoemen van de eigen zuster tegen tweede persoon; over een derde persoons jongere zuster (niet erend, niet beleefd); over een jongere zuster in algemene zin). ¶ 妹の咲子です。俺と年子で、今受験生です。 Imōto no Sakiko desu. Boku to toshigo de, ima jukensei desu. Dit is mijn zusje Sakiko. Ze minder dan een jaar jonger dan ik en studeert nu voor haar toelatingsexamens. ¶ 妹をパーティーに連れて行きます。 Imōto wo paatii ni tsurete ikimasu. Ik neem mijn zus mee naar het feestje. (TTC) NB in een wij-groep noemen oudere broers en zussen hun jongere zuster alleen bij naam (dit vloeit voort uit de hiërarchie), omgekeerd spreken jongere broers en zussen hun oudere zussen normaal gesproken als お姉さん oneesan aan. (Miura)

(2.b) [jongere zusje/zus(ter), uw [hun] zusje/zus(ter)] 妹さん imōtosan (beleefdheid: erend of algemeen beleefd; richting: over tweede of derde persoons jongere zuster, of in algemene zin). ¶ 今度は妹さんを連れていらっしゃい。 Kondo wa imōtosan wo tsurete irasshai. Neem de volgende keer je zus mee. ¶ 妹さんによろしくね。 Imōtosan ni yoroshiku ne. Doe de groetjes aan je zus. (TTC)

(3) [zusters, zussen, zusjes] 姉妹 shimai; [oudere zus en jongere broer] 姉弟 kyōdai;[oudere broer en jongere zus] 兄妹 kyōdai; [broer en zus] 兄姉 kyōdai; [broers of broer en zus] 兄弟 kyōdai.

(4) [verpleegster] 看護婦 kangofu; [verpleger m/v] 看護士 kangoshi.

(5) [non] 修道女 shūdōjo; 修道尼 shūdōni; 尼僧 nisō.